İçeriğe geç
AggregaAggrega
Dil seçin: Türkçe
Bu sayfa makine çevirisiyle çevrilmiştir. İngilizce orijinalini okuyun.

Mimari değişmezler

Bu sekiz değişmez, Aggrega’nın kurucu kurallarıdır. Tüm sürümlerde, derleyici çekirdeğinde, şema katmanında, katalogda ve Wasm eklenti yüzeyinde geçerlidir. Her tasarım kararı, her özellik ve yazılan her varlık bunlara uyar.

Değişmezlere diğer mimari bölümlerinde numaralarıyla atıfta bulunulur. Sonraki bir bölüm “Değişmez 2 uyarınca” veya “String Pipe kuralı gereği (Değişmez 3)” dediğinde buraya işaret eder.

1. Derleyici içeriğe karşı tarafsızdır, kendi görüşü olmayan bir yapıdadır ve kullanıcı niyetinden bağımsızdır

Aggrega derleyicisi, Ahead-Of-Time (AOT) bir metin yönlendiricisidir. YAML’ı ayrıştırır, grafları dolaşır, etiket kesişimlerini değerlendirir ve dizeleri kaynaklardan hedeflere aktarır. Yazarların values, parameters, infra, provides veya locals içine ne koyduğunu denetlemez. Adlandırma uzlaşımlarını, port uzlaşımlarını veya bir Architect’in icat ettiği anlamsal etiketleri dayatmaz.

Derleyici kuralı gibi görünen birçok kural — Zero-Port sözleşmesi, Naked-Base / Flavored-Edges katalog stili, belirli bir bileşene hangi operasyonel temel öğenin uyduğu seçimi — toplumsal sözleşmelerdir: kaçış yolları olan en iyi uygulamalardır ve standart kütüphane kataloğunu yazan platform mimarları tarafından sürdürülür. Derleyici bunları yorumlamaz.

Bu değişmez, derleyicinin sizin yazdığınız içerikten ne çıkardığıyla ilgilidir ve kapsamı bundan ibarettir. Bir avuç anahtar Aggrega’nın kendisine aittir — ayrılmıştır ve kabul ettikleri değerler yayımlanan şemaya yazılıdır — ve şema bunları diğer tüm bildirilmiş alanları denetlediği şekilde denetler. component.aggrega.ai/type bunlardan biridir: değer kümesi kapalıdır ve bu kümenin dışında bir değer taşıyan belge yüklenirken reddedilir. Bu, derleyicinin sizin yazdığınız bir dizeye anlam yüklemesi değil, platformun kendi anahtarının ne anlama geldiğini belirtmesidir ve sizin her anahtarınızı tam olarak bu değişmezin söylediği kadar denetimsiz bırakır. Bileşenleri Aggrega’nın tanımlamadığı bir eksende sınıflandıran bir katalog kendi etiket anahtarını yazar; şema bunu herhangi bir dize değeriyle kabul eder ve her seçici yüzeyi onu aynı şekilde okur.

Derleyicinin gerçekten zorunlu kıldığı şeyler dardır: şema doğrulama, YAML ayrıştırma, grafik oluşturma, şablon değerlendirme ve enjeksiyon sözleşmesinin düz metin yönlendirmesi. Geri kalan her şey uzlaşımdır; katalog yazımı sırasında veya isteğe bağlı Wasm yönetişim soketinde uygulanır.

Kendi iç kataloglarını yazan kuruluşlar, standart kitaplık uzlaşımlarını bozmakta açıkça serbesttir. Derleyici, şema doğrulamasından geçtiği sürece yazdıkları her şeyi kabul eder. Mimari en iyi uygulamaları teşvik eder; hapishaneler inşa etmez.

2. AOT saflığı: derleyicinin çalışma zamanı bilgisine erişimi yoktur

Aggrega, Ahead-Of-Time bir derleyicidir. Derleme zamanında:

  • Bulut API’leriyle kimlik doğrulaması yapmaz.
  • Canlı IP adreslerini, DNS adlarını veya bulutun ürettiği URL’leri getirmez.
  • Gizli bilgileri düz metne çözümlemez — gizli bilgiler Ara Temsil (Intermediate Representation) boyunca meta veri işaretçileri olarak kalır.
  • Hedef kümelerin veya hizmetlerin çalışma zamanı durumunu bilmez.
  • Henüz var olmayan verileri getiremez (sağlama sonrası uç noktalar, dinamik olarak atanan portlar, otomatik üretilen kaynak adları).

Çalışma zamanı durumuna bağlı olan her şey, Ops Recipe tarafından sağlanan bir deterministik işaretçi dizesi olarak ifade edilir — kararlı bir DNS adı, bir Terraform enterpolasyon dizesi, bir CloudFormation kaynak başvurusu. Derleyici işaretçiyi çözümlemeden aktarır. Nihai fiziksel veriyi çalışma zamanı ortamı (küme, IaC durum yöneticisi) çözümler.

Bu, gerçek denetimin tersine çevrilmesidir (True Control Inversion): geliştiriciler Aggregate içinde bir Injection Contract belirler, derleyici deterministik işaretçileri önceden bağlar ve çalışma zamanı ortamı nihai fiziksel veriyi çözümler. Gerçekten çalışma zamanında çözümleme gerektiren gereksinimler derleyici çekirdeğine değil, bir Ops Recipe’nin Wasm işlem hattına aittir.

3. String Pipe: derleyici anlam çıkaramaz

Derleyici, aktarılan değerlerin ne anlama geldiğini yorumlamaz. Component A, Component B’yi kullandığında derleyici, Component B’nin Recipe’sinin provides aracılığıyla ürettiği skaler değeri — bir dize, bir sayı veya bir boolean — alır ve enjeksiyon sınırında deterministik olarak dizeye dönüştürerek Component A’nın Recipe bağlamına aktarır. Bu değerin bir FQDN, yerel bir ana bilgisayar adı, bir IP değişmezi, bir port numarası veya Wasm ile biçimlendirilmiş bir DSN olması hiçbir fark yaratmaz: derleyici yönlendirilebilirliği, protokol doğruluğunu veya anlamsal uygunluğu doğrulamaz.

Bundan iki sonuç çıkar:

  • Derleyici, bir bileşenin amacını adından tahmin etmez. database-production adlı bir bileşen veritabanı olarak tanınmaz. component.aggrega.ai/type gibi anlamsal tür etiketleri (varsa) etiket eşleştirmede kullanılan opak meta verilerdir, derleyicinin dallanma mantığı değildir.
  • Derleyici bir ana bilgisayar adını bir veritabanı adından, bir port numarasından veya rastgele opak bir değerden ayırt etmez. Hepsi enjeksiyon bağlamındaki skaler girdilerdir ve dize olarak teslim edilir.

Topoloji üçlüsü — üreten Recipe üzerindeki provides, tüketen Aggregate üzerindeki uses, kenar üzerindeki inject — Injection Contract’tır. Derleyici etiketleri değerlendirir ve dizeleri aktarır; yorumlama, Recipe ile Component arasındaki yazım sözleşmesidir.

4. Hayalet altyapı yok: derleyici hiçbir zaman işlem kaynağı veya özellik uydurmaz

Derleyici hiçbir zaman işlem kaynaklarını, Features’ı, ek açıklamaları, yönlendirme proxy’lerini veya yazarın açıkça bildirmediği başka herhangi bir kaynağı sessizce enjekte etmez. İlke ihlalleri gürültülü korkuluklar (Loud Guardrails) üretir — derleme, yazara yazdığı belgede neyi düzeltmesi gerektiğini söyleyen belirli bir hatayla durur — hata ayıklama sırasında altyapı gizemleri yaratan sessiz değişiklikler değil.

Kaynaklar grafa, yazım zamanındaki açık bildirimler aracılığıyla girer:

  • Geliştiricinin Aggregate’i (bileşenler, uses kenarları, Feature eklemeleri).
  • Release’in Feature eklemeleri (Operatör düzeyindeki eklemeler).
  • Ek açıklama güdümlü genişletme (Manifest, ek açıklama → Feature bağlamalarını bildirir; bir Component veya sınır üzerindeki ek açıklama açık bir bildirimdir).
  • Recipe düzeyinde kaynak üretimi: Recipe’nin source işlemesi birincil yapıtı üretir; workload sentezi sağlayıcıya özgü dağıtım biçimini (Pod belirtimi, Compose hizmeti vb.) çıkarır; artifacts: girdileri (satır içi veya $import: ile yüklenen) Recipe’ye özgü yardımcı bildirimleri çıkarır; FeatureRecipe Kaynak Üretimi ise açık bir Feature eklemesiyle tetiklenen, her Feature için yardımcı kaynaklar çıkarır.

Recipe düzeyindeki yollar, bir adım uzaktaki yazım zamanı bildirimleridir: Recipe yazarı bir Component sözleşmesine göre source / workload / artifacts / valuesMapping yazar ve geliştiricinin Aggregate’i hangi Components’ın katılacağını seçer. İşlenmiş çıktıda görünen bir kaynağın izi; Aggregate’teki, Release’teki ya da bir ek açıklama bağlamasındaki bir bildirime veya Aggregate’in bileşen türlerinin seçtiği Recipe yazımına kadar sürülebilir.

Sentez, yazarın bildirdiği biçimleri sağlayıcıya özgü çıktı biçimlerine dönüştürür. Bir kapsayıcı eşlemesi olarak yazılmış bir Workload belirtimi; bir Kubernetes Pod belirtimi, bir Compose hizmet bloğu veya bir Terraform modülü olarak işlenebilir — dönüşüm sağlayıcı güdümlüdür, ancak kaynakların izi yazarın Workload bildirimine kadar sürülebilir.

Yönetişim soketi her ekleme için bir rol taşır ve bir eklemenin bir derlemeye ne yapabileceğini eklentinin türü değil, rol belirler. Bir karar rolünde eklenen yönetişim eklentisi — IR grafını (ir-verdict) veya işlenmiş yapıtları (render-verdict) inceleyen — bir derlemeyi reddedebilir ama değiştiremez. Böyle bir karar bir kaynağın eklenmesini isterse, yazarın kaynağı kendisinin eklemesi için derlemeyi bir düzeltme yönlendirmesiyle başarısız kılar; ana bilgisayar bir kararın çıktısını yalnızca kabul veya ret olarak okur ve onu hiçbir zaman bir değişiklik olarak uygulamaz, bu yüzden grafın davet edilmeden uyumlu hâle getirilecek şekilde yeniden yazılması — tam olarak bu değişmezin yasakladığı hayalet altyapı — bir karar rolünden gelemez. Bir dönüşüm rolünde (label-transform veya annotation-transform) eklenen yönetişim eklentisi dar ve açık istisnadır: birini ekleyen bir operatör — isteğe bağlı olarak, çalışma alanının plugins.governance yapılandırması aracılığıyla — bu dönüşümü bildirmiştir; dolayısıyla yaptığı değişiklikler sessiz enjeksiyon değil, ek açıklama güdümlü genişletmeyle aynı konumda olan açık bildirimlerdir. Ayrım davettir: istenmemiş bir karar derlemeyi yeniden yazamaz, açıkça eklenmiş bir dönüşüm ise yazabilir, çünkü operatör onu istemiştir. Bir dönüşüm işlenmiş çıktıyı şekillendirdiğinden, çıktıyı şekillendiren her eklenti gibi kilit dosyasında sabitlenir — uygulanan dönüşüm çekme (pull) anında belirlenir, bu yüzden onu değiştirmek derlemeler arasında sessiz bir kayma değil, yeniden çekme anlamına gelir; bir karar hiçbir çıktıyı şekillendirmez ve sabitlenmez.

5. Aggregate yazım yüzeyidir; Release values: bildiremez

Release şeması bir values: bloğunu mekanik olarak yasaklar. Operatörler bir Release’ten bir Component veya Feature üzerine values yazamaz. Bu, JSON Schema düzeyinde şema zorlamasıdır — toplumsal sözleşme değil, uzlaşım değil — ve gürültülüdür: her varlık belgesi yüklenirken türünün şemasına göre doğrulanır, bu yüzden values: taşıyan bir Release sessizce yok sayılmak yerine dosyayı ve sorunlu anahtarı belirten bir tanılamayla derlemeyi durdurur.

Bu, değerlerin tüm ortamlarda aynı olduğu anlamına gelmez. Ortama göre değişkenlik için desteklenen yol Parametre Yükseltme’dir (Parameter Hoisting):

  1. Geliştirici, Aggregate içinde türü belirtilmiş bir parameters.* alanı sunar.
  2. Component’in values şablonu buna başvurur: storage_size: "{{ .parameters.db_size }}".
  3. Release parametreyi karşılar: parameters: { db_size: "100Gi" }.
  4. İşlenmiş çıktı, ortama özgü değeri yansıtır.

Hangi değerlerin ortama göre değişkenlik için sunulduğu (parameters bildirimi) ve bunların bileşen değerlerine nasıl aktığı (şablon başvurusu) konusunda Aggregate tek doğruluk kaynağı olmaya devam eder. Release karşılar; geçersiz kılmaz.

Aynı değişmezi iki kısıtlama daha korur:

  • Bir Release extends kullandığında bir aggregate: işaretçisi bildirmek şema tarafından yasaklanmıştır. Alt Release, üst öğesiyle aynı Geliştirici Niyeti’ni (Developer Intent) dağıtmalıdır.
  • Release, Aggregate’in bildirmediği işlem kaynaklarını ekleyemez ve geliştiricinin bildirdiği bir kenarın hedefini değiştiremez. Architect’in bildirdiği soketler içinde Release, mevcut bileşenler arasındaki kenarları bağlayabilir ve yapılandırabilir: geliştiricinin bağladığı bir kenarda kenar başına infra ayarlar veya bildirilmiş ama bağlanmamış bir sokete giden bir kenarı mevcut bir bileşene bağlar. Kenar başına values bildiremez (bunlar Aggregate’te kalır), Component’in usesSchema öğesinin bildirmediği bir soketi bağlayamaz veya bir kenarı var olmayan bir bileşene yönlendiremez — bunların her biri derlemeyi durdurur. Ortadaki ifadenin hangi bildirimi kastettiğine dikkat edin: soket, katalog Component’inin usesSchema öğesinde yer almalıdır. Bir Aggregate yazarı, bileşen türünün bildirmediği bir soketi adlandırabilir; Release yüzeyi ise bilinçli olarak aynı şekilde açılmamıştır — bir operatör bir mimari icat etmek yerine bir mimarinin içinde bağlar ve yapılandırır.

Kenar başına bağlantı yapılandırmasının kapsamı tüketicidir: bir kenarda taşınan values ve infra, yalnızca kenarı yazan düğümün işleme bağlamında görünür, hedefin bağlamında asla görünmez. Bu nedenle bir bileşenin kendi işlenmiş çıktısı, diğer bileşenlerin ona kurduğu bağlantılara göre değişmez — bir hedefe giden kenarı bağlamak veya yapılandırmak, hedefin Recipe’sinin işlediği şeyi hiçbir zaman bozmaz. Bu bağlantıların görünür olduğu tek yer, hedefe eklenmiş bir Feature’dır: onun FeatureRecipe’si hedefi hangi bileşenlerin kullandığını okuyabilir, bu yüzden çıkardığı kaynaklar — örneğin tam olarak bildirilen çağıranlara izin veren bir ilke — bağlantıyı izler, hedefin kendi çıktısı ise izlemez. Orada bile kenar başına values ve infra tüketicide kalır.

6. WebAssembly ABI sınırı: alana özgü zekâ Wasm’da yaşar

Go ana bilgisayar ikili dosyası hiçbir buluta veya altyapıya özgü mantık içermez. Alana özgü tüm zekâ, şablon işleme ve biçimlendirme, katıştırılmış Wazero çalışma zamanının yürüttüğü WebAssembly eklentilerinin içinde, kesin olarak yer alır. Go ana bilgisayarı işlem hattını düzenler ve yükleri, her soketin taşıdığı kodlamayla, bellek işaretçileri olarak ABI üzerinden Wasm konuklarına aktarır.

Bundan iki doğal sonuç çıkar:

  • Provider’a özgü mantık (Helm’e özgü işleme, Terraform’a özgü biçimlendirme, Compose’a özgü birleştirme) hiçbir zaman Go derleyici çekirdeğinde yaşamaz. Derleyici, bir Recipe’nin spec.capability içinde bildirdiği sağlayıcı adını ona hizmet eden sağlayıcı işleme Plugin’ine çözümler ve düğümü o eklentiye gönderir; çevirinin kendisi tamamen Wasm konuğunda çalışır. Ana bilgisayar standart bir sağlayıcı için sağlayıcıya özgü Go kodu barındırmaz, bu yüzden süreç içinde geri dönülecek bir şey yoktur — hizmet eden hiçbir Plugin’e çözümlenmeyen bir sağlayıcı adı, yerleşik bir varsayılanı işlemek yerine derlemeyi durdurur.
  • İlke mantığı (güvenlik kuralları, uyumluluk denetimleri, FinOps hesaplamaları) hiçbir zaman Go derleyici çekirdeğinde yaşamaz. İlkeler, kuruluşların isteğe bağlı olarak etkinleştirdiği Wasm yönetişim soketine aittir — bir derlemeyi kabul veya reddetmek için karar rolünde (ir-verdict / render-verdict) ya da etiketleri veya ek açıklamaları şekillendirmek için dönüşüm rolünde (label-transform / annotation-transform) eklenmiş bir eklentiye.

ABI sınırı, Go çekirdeğini kompakt, denetlenebilir ve buluttan bağımsız tutar. Bir sağlayıcının işleme mantığını değiştirmek, Aggrega’nın kendisini yeniden derlemek değil, bir Wasm yapıtını değiştirmektir.

7. Sorumlulukların ayrılması (dört alanlı ayrım) — hapishane değil, rehberlik

Aggrega’nın tasarım rehberliği, yazımı dört alana ayırır:

  • Developer Intent — Aggregate.
  • Platform Architect — Component ve Feature katalog varlıkları.
  • Platform Ops — Recipe, FeatureRecipe, Plugin (sağlayıcı işleme Plugin’i dahil).
  • Platform Operator — Manifest, Release.

Tipik ve iyi işleyen dağıtım bu ayrımı izler: geliştiriciler fiziksel altyapıyı değil uygulama niyetini yazar; Ops ekipleri uygulama mantığını değil fiziksel altyapıyı yazar. Aggrega bu şekilde kullanılmak üzere tasarlanmıştır ve resmî belgeler, örnekler ve standart kitaplık kataloğu bu ayrıma göre yazılmıştır.

Dört alanlı ayrım derleyici zorlaması değil, rehberlik ve tasarım çerçevesidir. Derleyici (Değişmez 1 uyarınca) kendi görüşü olmayandır. Kullanıcılar şunları yapmakta serbesttir:

  • Rolleri birleştirmek (hem Aggregates hem de Recipes yazan tek bir kişi).
  • Sorumlulukları karıştırmak (kurumsal kataloglar gerektirdiğinde Architect’lerin uyumluluk etiketlerini doğrudan core/* Components üzerine sabit kodlaması).
  • Alan sınırlarını aşmak (eski kod gerektirdiğinde geliştiricilerin altyapı kaygılarını Aggregate’e enjekte etmek için Parametre Yükseltme’yi kullanması).

Derleyici, şema doğrulamasından geçen her yazım kalıbını kabul eder. Mimari en iyi uygulamaları teşvik eder; şema düzeyindeki kısıtlamalar (Değişmez 5’teki Release values: yasağı gibi) derleyicinin gerçekten reddettiği tek alan geçişleridir. Diğer tüm ayrımlar, katalog yazarlarının ve kuruluşların etkinleştirdiği yerlerde Wasm yönetişim soketinin sürdürdüğü bir toplumsal sözleşmedir.

8. Deterministik çıktı

Aynı girdi verildiğinde derleyici bayt düzeyinde aynı çıktıyı üretir. Aynı Aggregate + Release + Manifest’in aynı katalog üzerinde iki kez derlenmesi, bayt bayt eşit işlenmiş yapıtlar verir.

Bu, GitOps araçlarının ve fark tabanlı inceleme iş akışlarının dayandığı sözleşmedir. Girdiyi değiştirmeyen bir çekme isteği, işlenmiş çıktıda hiçbir fark üretmemelidir. Girdiyi değiştiren bir çekme isteği yalnızca o değişikliğin gerektirdiği farkı göstermelidir — sahte yeniden sıralama, zaman damgası çalkantısı veya eşleme yinelemesi kalıntıları olmadan.

Deterministik çıktı üç disiplinle korunur:

  • Yazar sıralı eşlemeler: yineleme sırası işlenmiş çıktıyı etkileyebilecek her eşleme, sıralı bir eşleme kapsayıcısı kullanır; böylece yineleme karma sırasını değil, yazarın bildirim sırasını izler.
  • Yazar şablon girdisi aracılığıyla açıkça enjekte etmedikçe, işlenmiş yapıtlarda saat tabanlı veya rastgele içerik yoktur.
  • İşleme saftır: aynı girdiyle aynı Wasm konuk çağrısı aynı çıktıyı üretir.

Derleyicinin --trace bayrağı (bkz. language-reference/cli/aggrega-build.md), yazarlara ve operatörlere bu değişmez için bir doğrulama yüzeyi sağlar. --trace etkinken aynı girdinin iki kez derlenmesi bayt düzeyinde aynı izleme dökümleri üretir; geçiş başına herhangi bir fark bir gerilemenin yerini belirler. Determinizm yalnızca sürüm zamanına ait bir özellik değildir — düğüm başına izleme düzeni aracılığıyla derleyicinin her ara durumunda gözlemlenebilir.

Deterministik çıktı, Aggrega’yı bir GitOps döngüsünde doğruluk kaynağı olarak kullanmayı güvenli kılan sözleşmedir.

Çözümleme katmanları genelinde değişmezlik kapsamı

Bayt düzeyinde aynı çıktı güvencesinin kapsamı, kilit dosyasında sabitlenmiş yapıtlardır — özetlerini kilit dosyasının kaydettiği kayıt defteri yapıtları üzerinden çözümlenen varlıklar (üç katmanlı varlık çözümleme modelinin kayıt defteri katmanı). Bir derleme, bir Release’in yol ile adlandırdığı dosyaları (./ veya ../ ile başlayan yerel yollar) ya da çalışma alanı katalog dizinlerindeki varlıkları (çalışma alanı ve önbellek katmanındaki catalog_dirs:) okuduğunda, değişmezlik bu dosyaların derlemeler arasında değişmeden kalmasına bağlıdır. Kilit dosyası, bir çalışma alanı katalog dizinindeki varlığı belgesinin ve bildirdiği dosyaların özetiyle kaydeder; bu yüzden çekmeden (pull) bu yana değişmiş bir varlıkta derleme, onu işlemek yerine durur — tek bir istisnayla: Manifest’in, aynı zamanda bir Component’in veya Feature’ın adı olan bir başvuruyla adlandırdığı bir Recipe veya FeatureRecipe, o başvurunun altında Component veya Feature olarak kaydedilir; dolayısıyla girdileri yalnızca kilitte yanındaki sabitlemelerle tutulur ve kendi belgesindeki bir düzenleme yakalanmaz. Dosyaları olduğu gibi tutmak, kaynak denetim sisteminin (genellikle Git) sorumluluğundadır.

Altta yatan dosyası iki derleme arasında değişen bir yerel yol başvurusu, derleyicinin girdi biçimi değişmemiş olsa bile işlenmiş çıktıda meşru bir fark üretir — deterministik çıktı güvencesi korunur (aynı bayt girdisi → aynı bayt çıktısı), ancak yerel dosya değiştiği için girdiler farklıdır. Her kaynak için derlemeler arası değişmezliğe ihtiyaç duyan kataloglar, yapıtları yerel bir yoldan veya bir çalışma alanı dizininden okumak yerine bir kayıt defterinden kilit dosyasıyla sabitlenmiş önbelleğe çeker; kilit dosyası bayt kimliğinin dayanağıdır.